نگاهی به مجموعه کاریکلماتور از تلنگر تا تفکر با گردآوری سهراب گل هاشم و آرش سیستانی
اگر شعر در ایران با نام حافظ و سعدی گره خورده باشد ، داستان با نام جمالزاده و هدایت ، کاریکلماتور هم با نام
پرویزشاپور گره خورده است.
می توان گفت او یکی از اولین کسانی بود که گونه ای جدید از طنز در قالب کاریکلماتور را وارد ادبیات ایران کرد و
راه جدیدی را برای طنز نویسان باز کرد .در تعریف کاریکلماتور می توان گفت کاریکلماتور صرفا طنز نیست ، چیزی
فراترازطنز است و می خواهد مخاطبش را به تفکر وادارد . طنزی است که گاه به تلخی می زند و گاه ان قدر عمق
پیدا می کند که تشخیص آن از شعر غیر ممکن می شود . نویسندگان کاریکلماتور ادعا دارند که کاریکلماتور خون
تازه ای است در رگ های طنز ایران و برای اثبات این ادعا در سال های اخیر آثار قابل تاملی خلق کرده اند و به
اصطلاح در این امر پایمردی به خرج داده اند. آنها طرفدار طنز از نوع فاخر آن هستند و از این که طنز در برخی
موارد به ابتذال کشیده شده است چندان دل خوشی ندارند.
حلقه مفقوده طنز از زمان عبید زاکانی تا امروز
در بخشی از کتاب �از تلنگر تا تفکر� به این موضوع اشاره می شود که بعد از موش و گربه عبید زاکانی که در
زمان خودش شاهکاری بوده است انگار یک خلأ بزرگ در ادبیات طنز ایجاد می شود تا اینکه پرویز شاپور با موش
و گربه خودش نوید تازه ای را می دهد .
می گویند پرویز شاپور به همه چیز از زاویه طنز می نگریسته است . مثلا هنگام ورود به مجلسی خداحافظی
می کرده و هنگام خروج سلام می کرده است .
از تلنگر تا تفکر
مجموعه از تلنگر تا تفکر همانطور که از نامش پیداست ، کتابی است که می خواهد فراتر از طنز عمل کند و
ذهن مخاطبش را به چالش بکشد .
این کتاب شامل شش بخش است،دربخش اول به رسم کسوت واحترام به زندگی و گزیده ای ازکاریکلماتورهای
پرویز شاپور می پردازد. نویسنده با ظرافتی که خاص خودش هست در توصیف شاپور می گوید که او به بینی
طنز در حال احتضار ، اکسیژن وی کرده است .چند نمونه از کاریکلماتورهای پرویز شاپور را با هم می خوانیم.
ستارگان زیبایی شان را مدیون بی نظمی شان هستند .
خورشید را به سرزمین شب ها تبعید نمودم.
تمام مردم دنیا به یک زبان سکوت می کنند .
در بخش دوم کتاب شاهد آثاری از ابوالقاسم صلح جو هستیم اثری از او را با هم می خوانیم .
به عنوان ارث ،عمرش را به باد داد پدرم .
بخش سوم کتاب مربوط به معرفی آثار روح اله کرهانی است . چند نمونه از کاریکلماتور های کرهانی .
عنکبوت با تارش دنبال خواننده می گشت .
شب از سیاهی دل ما می ترسد .
کاش درد بی کسی واکسن داشت .
حسین ناژفر کاریکلماتوریست تهرانی که با هم چند نمونه از کارهایش را می خوانیم.
ماهی آزاد اسیر دریا بود .
خواب مترسک پر از رویای کلاغ هاست.
در بخش پنجم چند نمونه از کاریکلماتورهای سهراب گل هاشم را می خوانیم .
هنگام بیماری بیشتر از همه ، خاطره ها به عیادتم می آیند .
وقتی به گذشته بر می گردم از حال می روم .
بخش آخر کتاب اختصاص دارد به گزیده ای از کاریکلماتورهای آرش سیستانی.
پائیز ، نمایشگاه نقاشی دایر کرده بود .
سایه ام سنگین بود شانه هایم را شکست .
برق نگاهش خشکم کرد .
روزنامه خراسان سه شنبه 20 آذرماه 1403 شماره 21655
متولد پانزدهم اردیبهشت ماه سال 1336 هستم